Αγώνας για έναν ιστορικό τόπο

Ηπειρωτικός Αγών, Βαρβάρα Αγγέλη, Εδώ

Στις 18 Δεκεμβρίου του 2009, πάνω από 200 άνθρωποι αυτής της πόλης «αγκάλιασαν» το εβραϊκό νεκροταφείο των Ιωαννίνων. Μια συμβολική πράξη-απάντηση στους νεοναζί που βεβήλωσαν ουκ ολίγες φορές τον ιερό αυτόν τόπο, μια πράξη-υπενθύμιση στους Γιαννιώτες της ιστορίας και του πολιτισμού της πόλης.

Η ιστορικότητα του μνημειακού αυτού χώρου, με παρουσία πάνω από δύο αιώνες, είναι αμφισβήτηση. Το ξέρει και το υπουργείο Πολιτισμού το οποίο τον τελευταίο χρόνο, υπό το βάρος και των βανδαλισμών, κίνησε διαδικασία χαρακτηρισμού του εβραϊκού νεκροταφείου ως ιστορικού τόπου.

Εκδήλωση αερομοντελισμού στα Γιάννενα

Εκδήλωση αερομοντελισμού στα Γιάννενα
Ανεξάρτητος Εδώ

Εκδήλωση αερομοντελισμού διοργάνωσαν τα αεραθλητικά σωματεία ΑΕΡΑΚΗ και Αερολέσχη Ιωαννίνων προς τιμή του προστάτη της Πολεμικής Αεροπορίας. Το μεσημέρι της Κυριακής συγκεντρώθηκαν στο παλαιό αεροδρόμιο Κατσικά με τη συμμετοχή μελών των δύο τοπικών σωματείων, αλλά και πολλών φίλων του αεραθλητισμού. Η διοργάνωση περιελάμβανε στατική έκθεση αερομοντέλων, πτήσεις επίδειξης και ενημέρωση κοινού.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του σωματείου ΑΕΡΑΚΗ Θωμά Διαμάντη και τον πρόεδρο της Αερολέσχης Ιωαννίνων Γιάννη Δήμο, σκοπός της διοργάνωσης είναι η απόδοση τιμής στην Πολεμική Αεροπορία, η σύσφιξη των σχέσεων των αεραθλητικών σωματείων της περιοχής, η κοινή προσπάθεια διάδοσης του αεραθλητισμού και της αεροπορικής ιδέας, η ανάδειξη της ιστορικότητας του αεροδρομίου Κατσικά, η ανάγκη διατήρησής του και επαναχρησιμοποίησή του ως αεραθλητικό κέντρο στην Βορειοδυτική Ελλάδα.

Αναγκαίο το Αεραθλητικό Κέντρο στο αεροδρόμιο Κατσικά
epirusonline εδώ

Προβληματική η λειτουργία του βιολογικού καθαρισμού της ΔΕΥΑΙ

Ηπειρωτικός Αγων, Βαρβάρα Αγγέλη
Πόρισμα-σοκ για τη ΔΕΥΑΙ

Οι επιθεωρητές περιβάλλοντος καταγράφουν την πλημμελή λειτουργία του εργοστασίου βιολογικού καθαρισμού και κατ’ επέκταση τη συμμετοχή των υπευθύνων σε περιβαλλοντικό έγκλημα. Το συμπέρασμα των επιθεωρητών είναι σαφές: «Η ελεγχόμενη επιχείρηση και οι κατά νόμο υπεύθυνοι υποβάθμιζαν το περιβάλλον», και προφανώς συνεχίζουν να το υποβαθμίζουν αφού τίποτα σχεδόν από όσα διαπιστώνονται στο πόρισμα, δεν έχει διορθωθεί.

Και τι δεν βρήκαν οι επιθεωρητές, κατά τον επιτόπιο έλεγχο στις 7 Δεκεμβρίου 2009. Βρήκαν ότι δεν λειτουργούσε η μονάδα τριτοβάθμιας επεξεργασίας, ότι βιομηχανίες συνδέονται με το αποχετευτικό δίκτυο της ΔΕΥΑΙ χωρίς την προβλεπόμενη άδεια, ότι δεν πραγματοποιούνταν αποχλωρίωση των χλωριωμένων αποβλήτων, ότι δεν γίνονταν μικροβιολογικές αναλύσεις, ότι το εργοστάσιο δεχόταν για επεξεργασία μεγαλύτερες ποσότητες αποβλήτων από αυτές που μπορούσε να επεξεργαστεί, ότι δεν υπήρχαν μέτρα αντιρρυπαντικής τεχνολογίας για τη διαχείριση στερεών και αέριων αποβλήτων, ότι υπήρξε ελλιπής παρακολούθηση των υδάτινων αποδεκτών κ.λπ. (...)

Στα επισυναπτόμενα έγγραφα του πορίσματος, οι επιθεωρητές αναφέρονται σε καταγγελία των δημάρχων των παρακαλάμιων δήμων η οποία έγινε τον Μάιο του 2009.

Νέοι Αγώνες, Χρήστος Καζάκος
Αναζήτηση ευθυνών μετά από δυο χρόνια
Για προβληματική λειτουργία του βιολογικού της ΔΕΥΑΙ

Η υπόθεση αυτή...ξύνει και παλιές πληγές ανάμεσα στον δήμαρχο και πρόεδρο της ΔΕΥΑΙ Νίκο Γκόντα και τον νομάρχη Αλέξανδρο Καχριμάνη, αφού οι υπηρεσίες της Ν.Α στην έκθεση που είχαν συντάξει, επέρριπταν ευθύνες στην ΔΕΥΑΙ για πλημμελή λειτουργία του βιολογικού, ζημιά και ύπαρξη τοξικών... (...)

«Με την εξέλιξη αυτή, τονίζει η «Ενότητα Πολιτών» επιβεβαιώνονται οι Δήμοι Περάματος και Πασσαρώνας, οι οποίοι διαμαρτύρονταν για τα λύματα που έρρεαν χωρίς καμιά επεξεργασία στην τάφρο της Λαψίστας. Επιβεβαιώνεται και η αντιπολίτευση που έθετε το πρόβλημα στο Δημοτικό Συμβούλιο απαιτώντας να ληφθούν άμεσα μέτρα. Δεν επιβεβαιώνεται, καταλήγει, η απερχόμενη Δημοτική Αρχή. Δεν ήθελε να δει το πρόβλημα, δεν ήθελε να το αναγνωρίσει και ουσιαστικά δεν έπραξε τίποτα για να το λύσει».

Το πρόβλημα διαχείρισης απορριμμάτων - Οδεύει προς οριστική επίλυση υποστηρίζει το ΤΕΕ

Νέοι Αγώνες, Χρήστος Καζάκος
εδώ

ους λόγους για τους οποίους τάσσεται υπέρ της μηχανικής-βιολογικής επεξεργασίας των απορριμμάτων στην Ήπειρο-η οποία και επιλέχθηκε από την αρμόδια επιτροπή που συγκρότησε η Περιφέρεια- και όχι της θερμικής (καύση ή πυρόλυση) εξηγεί η Διοικούσα Επιτροπή του τμήματος Ηπείρου του Τεχνικού Επιμελητηρίου με απόφαση της που υπογράφει ο πρόεδρος Γιώργος Ρεκατσίνας και στάλθηκε στο υπουργείο Περιβάλλοντος, στην Περιφέρεια και σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Ταυτόχρονα θεωρεί ότι με την δρομολόγηση της μελέτης για εργοστάσιο επεξεργασίας και ΧΥΤΥ το πρόβλημα οδεύει προς την επίλυση του, σημειώνει ωστόσο ότι χρειάζονται να γίνουν κι άλλες ενέργειες τόσο για την διαπαιδαγώγηση των πολιτών στην συμμετοχή τους στην ανακύκλωση, όσο και στο λειτουργικό κόστος της διαχείρισης, ενώ για την χωροθέτηση του ΧΥΤΥ προτείνει να υπάρχει μια και μοναδική πρόταση από τους μελετητές.

Η Δ.Ε του ΤΕΕ, το οποίο μετέχει στην επιτροπή παρακολούθησης και παραλαβής της μελέτης για το εργοστάσιο και τον ΧΥΤΥ και έχει εκφράσει κι εκεί τις απόψεις της, σημειώνει ότι δεν θεωρούσε και δεν θεωρεί τον ΧΥΤΑ Ελληνικού ως τη βέλτιστη επιλογή και προσθέτει ότι η νέα διαδικασία έχει τα εχέγγυα να τύχει της κοινωνικής αποδοχής, σε αντίθεση με όσα συνέβησαν με το Ελληνικό. (...)

Μείωση απορριμμάτων και ανακύκλωση στην πηγή

«Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία της μηχανικής επεξεργασίας αποτελεί η διαπαιδαγώγηση και εκπαίδευση των πολιτών σε θέματα μείωσης των παραγόμενων απορριμμάτων και διαλογής στην πηγή για ανακύκλωση», (...)

Τέλος προτείνει, αναφορικά με τη χωροθέτηση του εργοστασίου και του ΧΥΤΥ που είναι το επόμενο στάδιο της μελέτης (και σύντομα θα ασχοληθεί η επιτροπή παρακολούθησης και παραλαβής), η επιτροπή να καταλήξει σε μια και μόνο πρόταση για τη θέση τους.

«Υδάτινοι πόροι-περιβάλλον», ημερίδα Σοροπτιμιστικού Ομιλου Ιωαννίνων

Ανεξάρτητος
Ζητούμενο η αξιοποίηση των υδατικών πόρων της Ηπείρου

Η αξιοποίηση των υδατικών πόρων της Περιφέρειας Ηπείρου, τα έργα που πρέπει να γίνουν για τον σκοπό αυτό, αλλά και η ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιοχής, ήταν τα κυρίαρχα θέματα που απασχόλησαν το πρωί του Σαββάτου τους συμμετέχοντες και τους ομιλητές της ημερίδας που διοργάνωσε στα Γιάννινα ο Σοροπτιμιστικός Όμιλος. (...)

Αρχικά η πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής της ημερίδας κα Βασιλική Μαλάμου – Μήτση αναφέρθηκε στη σημασία που δίνουν την τετραετία 2007-2011 οι Σοροπτιμίστριες σε όλο τον κόσμο, ενώ στην αξία του νερού στάθηκαν η πρόεδρος του Σοροπτιμιστικού Ομίλου Ιωαννίνων Λένα Γιωβάννη – Γκίκα και η πρόεδρος της Σοροπτιμιστικής Ένωσης Ελλάδος Ελένη Κουτσελίνη.
Όπως ανέφεραν οι προαναφερόμενες το κύριο θέμα δράσης της Σοροπτιμιστικής Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας για την τετραετία 2007-2011 είναι «Soroptimists go for water», το οποίο συνεπάγεται πως όλες οι Σοροπτιμιστικές Ενώσεις του κόσμου ενεργοποιούνται και υλοποιούν προγράμματα δράσης και ενημέρωσης με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας ώστε να γίνει μέλημα όλων ο σεβασμός στον πλανήτη και τους πόρους του.

Πρωινός Λόγος

Πρέπει να γίνουν έργα για να αξιοποιηθούν τα νερά της Ηπείρου

Πρέπει να γίνουν έργα για την προστασία των νερών της Ηπείρου

Χρειάζεται να γίνουν στην Ήπειρο έργα για τη διατήρηση της ποιότητας των υδάτων (έργα επεξεργασίας και διάθεσης των λυμάτων), για τη ρύθμιση του όγκου των διαθέσιμων υπόγειων αποθεμάτων (περιορισμός των αντλήσεων) και για την αποκατάσταση ανθρωπογενών παρεμβάσεων (προβλήματα διάβρωσης, ξήρανσης υγροτόπων).
Αυτό ήταν ένα από τα βασικά συμπεράσματα του συνεδρίου-ημερίδας με θέμα: «Υδάτινοι πόροι-περιβάλλον», που οργάνωσε στα Γιάννινα ο Σοροπτιμιστικός Όμιλος Ιωαννίνων «ΔΙΩΝΗ» σε συνεργασία με την Σοροπτιμιστική Ένωση Ελλάδος.
Η καθηγήτρια του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Μαρία Μιμίκου επεσήμανε ότι τα έργα αυτά «θα συνεισφέρουν στη δημόσια υγεία και στη βελτίωση των οικοσυστημάτων, ενώ θα ελαττώσουν τον κίνδυνο ρύπανσης».
Σύμφωνα με την κ. Μιμίκου, «η αξιοποίηση των υδατικών πόρων για την ενίσχυση της Περιφέρειας Ηπείρου μπορεί να πραγματοποιηθεί με σειρά υδραυλικών έργων που θα καλυτερεύσουν την διαθεσιμότητα του νερού στο χρόνο (ταμιευτήρες) και στο χώρο (δίκτυα), καλύπτοντας την συνεχώς αυξανόμενη αστική, γεωργική και βιομηχανική ζήτηση και παρέχοντας ταυτόχρονα αντιπλημμυρική προστασία».

ΕΤΣΙ ΘΑ «ΘΕΡΑΠΕΥΤΕΙ» Η ΠΑΜΒΩΤΙΔΑ!

Πρωινός Λόγος, του Κώστα Αγόρη
εδώ

Μιλάει στον «Π.Λ.» ο Π. ΤΣΟΥΜΑΝΗΣ, Πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης
(...)

ΔΕΝ ΑΥΤΟΚΑΘΑΡΙΖΕΤΑΙ…
Αναλύοντας τους λόγους στους οποίους οφείλεται η παρούσα εικόνα της λίμνης με την… πρασινίλα και την δυσοσμία σε κάποια σημεία της, έκανε λόγο για ένα πρόβλημα από τα πιο σημαντικά που αντιμετωπίζει σήμερα το λιμναίο οικοσύστημα της Παμβώτιδας. Είναι η αδυναμία αυτοκαθαρισμού του, εξαιτίας της ανθρώπινης παρέμβασης.
«Λόγω ανθρωπογενών παρεμβάσεων, πολλοί τρόποι αυτοκαθαρισμού που διέθετε στο παρελθόν η λίμνη έχουν αποκλειστεί», τόνισε ο Πρόεδρος του Φορέα Παμβώτιδας.
Όπως είπε, παλιότερα υπήρχαν όχθες στις οποίες με τον κυματισμό έβγαινε στην άκρη ένα μέρος της ρύπανσης. Αυτές περιορίστηκαν σημαντικά με την δημιουργία δύο μεγάλων αναχωμάτων, από την ακτή Μιαούλη μέχρι την Κατσικά και από την Αμφιθέα μέχρι τους Λογγάδες.


ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΜΙΤΣΙΚΕΛΙ
Ένας άλλος τρόπος αυτοκαθαρισμού της λίμνης έχει να κάνει με την απευθείας σύνδεση που είχαν τα νερά της με το Μιτσικέλι. Και ο τρόπος αυτός καταργήθηκε, καθώς, όπως επισήμανε ο Πρόεδρος του Φορέα Λίμνης, το ανάχωμα πάνω στο οποίο περνάει ο δρόμος που συνδέει την Αμφιθέα με τις Λογγάδες δεν αφήνει το νερό της Παμβώτιδας να επικοινωνήσει με το βουνό.
Σ’ αυτό υπήρχαν αμφίδρομες πηγές οι οποίες εμπλούτιζαν τη λίμνη, ενώ υπόγεια διοχετευόταν και δικά της νερά σ’ αυτές.
Η συγκεκριμένη επικοινωνία έχει εν μέρει αποκατασταθεί, καθώς σε συνεργασία με τη Νομαρχία διοχετεύονται σήμερα νερά πηγών στην λίμνη μέσω αντλιών, ενώ έχουν κατασκευαστεί και οχετοί που επιτρέπουν στη λίμνη να διεισδύει στο βουνό.
Παρόλα αυτά, είναι γεγονός ότι η φυσική σύνδεση του παρελθόντος έχει αποκοπεί και δεν μπορεί να αναπληρωθεί απολύτως με τεχνητά μέσα.

Η ΛΙΜΝΗ ΛΑΨΙΣΤΑΣ
Κατά το παρελθόν η Παμβώτιδα αυτοκαθαριζόταν επίσης χάρη στην λίμνη της Λαψίστας.
Σ’ αυτήν διοχετεύονταν ένα μεγάλο μέρος των υδάτων της, με αποτέλεσμα η λίμνη να «εκτονώνεται», καθώς απαλλασσόταν, για παράδειγμα, από τον ευτροφισμό που την ταλαιπωρούσε.
Με την αποξήρανση της λίμνης Λαψίστας, σημείωσε ο κ. Τσουμάνης, το υδάτινο αυτό δυναμικό δεν έχει πλέον καμία άλλη διέξοδο.
Όλες οι παραπάνω αλλαγές επηρέασαν φυσικά σε σημαντικό βαθμό και την βιοποικιλότητα του οικοσυστήματος στην Παμβώτιδα.

ΠΩΣ ΡΥΠΑΙΝΕΤΑΙ Η ΛΙΜΝΗ
Πολλά είναι τα αίτια που προκαλούν την ρύπανση της Παμβώτιδας, στα οποία οφείλονται επίσης και τα φαινόμενα ευτροφισμού και δυσοσμίας που παρατηρούνται στις μέρες μας.
Ως πρώτο ο κ. Τσουμάνης ανέφερε το γεγονός ότι ακόμα δεν έχουν συνδεθεί όλες οι περιοχές της πόλης με το αποχετευτικό δίκτυο, γεγονός που σημαίνει ότι αρκετά λύματα καταλήγουν στην λίμνη!
Μία άλλη αιτία είναι τα όμβρια ύδατα, τα οποία μπορεί μεν να αυξάνουν τη στάθμη της, όμως από την άλλη μεταφέρουν στη λίμνη όλο το ρυπαντικό φορτίο που ξεπλένουν από τα Γιάννινα.

ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΙ - ΑΓΡΟΤΕΣ
Σημαντικό ρόλο στη ρύπανση της Παμβώτιδας παίζουν επίσης οι κτηνοτροφικές μονάδες και πιθανώς κάποιες βιομηχανίες του λεκανοπεδίου που διοχετεύουν τα λύματά τους σε χειμάρρους. Μέσω αυτών, με τις πολλές βροχές τα λύματα καταλήγουν στην λίμνη.
Τέλος, τα λιπάσματα που ρίχνονται στις αγροτικές καλλιέργειες περιμετρικά της λίμνης, γεγονός που φυσικά δεν απαγορεύεται, με τις βροχές επίσης οδηγούνται στη λίμνη. Έτσι, ουσίες όπως ο φώσφορος και τα νιτρικά άλατα διευκολύνουν την ανάπτυξη ευτροφισμού.

ΤΟΞΙΝΕΣ ΣΤΑ ΨΑΡΙΑ
Όσον αφορά πρόσφατη έρευνα που έκανε λόγο για συγκέντρωση τοξινών στα ψάρια της Παμβώτιδας, ο κ. Τσουμάνης σημείωσε ότι κανείς δεν μας έχει πει μέχρι στιγμής υπεύθυνα αν όντως τα ψάρια είναι επικίνδυνα ή όχι για όποιον τα καταναλώσει.
«Εγώ τρώω ψάρια από την λίμνη», είπε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε ότι το συγκεκριμένο είναι ένα θέμα που πρέπει να εξεταστεί, κυρίως από το Πανεπιστήμιο που διαθέτει τα απαραίτητα εργαστήρια για τέτοιου είδους έρευνες.
Εξάλλου, όπως σημείωσε, αν τα επίπεδα τοξινών ήταν υψηλά, θα είχαν καταγραφεί κρούσματα με διάφορες ασθένειες σε όσους ασχολούνται με αθλητικές δραστηριότητες μέσα στην λίμνη.

ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ
Πολλά μπορούν να γίνουν για την αντιμετώπιση της ρύπανσης στην λίμνη. Όσον αφορά τον Φορέα Διαχείρισής της έχουν τεθεί ορισμένοι βασικοί στόχοι, όπως τόνισε ο Πρόεδρός του.
Ήδη προγραμματίζεται ειδική μελέτη για τα αναχώματα και για τον περιορισμό του ρυπαντικού φορτίου των τάφρων που καταλήγουν πίσω από αυτά.
Η δημιουργία οικολογικών πάρκων, με μεγάλες λιμνοδεξαμενές όπου θα γίνεται κατακράτηση φερτών υλικών και καθίζηση ρυπαντικών στοιχείων θα βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Τα πάρκα αυτά βέβαια αποτελούν ένα θέμα που βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο διερεύνησης.

ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ
Όσον αφορά το δρόμο από Αμφιθέα προς Λογγάδες, ο κ. Τσουμάνης είπε προς πρέπει να υπάρξει αντικατάσταση των επιχωμάτων αδιαπέραστων υλικών με τα οποία έχει κατασκευαστεί, με βραχώδη διαπερατά υλικά.
Για το ανάχωμα στην Αμφιθέα, τόνισε ότι εκεί βασικό ρόλο θα παίξει η ανταλλαγή των ιδιοκτησιών, ώστε να γίνει πράξη η απευθείας σύνδεση των πηγών της περιοχής με την λίμνη.
Τέλος, αναφορικά με τα όμβρια ύδατα της πόλης, ο κ. Τσουμάνης έκανε λόγο για ανάγκη κατασκευής περιμετρικού αγωγού που θα τα συλλέγει και θα τα διοχετεύει εκτός λίμνης.

Να μεταφερθεί στα Ιωάννινα το Τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων

Πρωινά Νέα,
"Να μεταφερθεί στα Ιωάννινα το Τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων"

«Αδιανόητη» χαρακτηρίζει την έλλειψη Περιβαλλοντικής Σχολής από ένα Πανεπιστήμιο διεθνούς κύρους και αριστείας όπως το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Ιωαννίνων, ο οποίος με έγγραφό του, ζητά από τη Γενική Γραμματέα Περιφέρειας Ηπείρου Δήμητρα Γεωργακοπούλου - Μπάστα τη μεταφορά του Τμήματος Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων από το Αγρίνιο στην πόλη μας.

Ηπειρωτικος Αγων, Θύμιος Τζάλλας
Ζητείται… Σχολή για προστατευόμενες περιοχές

Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1998 ως τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με έδρα τα Γιάννενα, αλλά «για λόγους τοπικής αναπτυξιακής ή και μικροκομματικής φύσεως» όπως αναφέρει ο Σύλλογος, μεταφέρθηκε στο Αγρίνιο. Σήμερα το Τμήμα οδεύει προς τη μετονομασία σε Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Σύντομα θα αποφασιστεί από το αρμόδιο υπουργείο αν θα μεταφερθεί στα Ιωάννινα ή στην Πάτρα.

Τα «άγνωστα» πουλιά της Παμβώτιδας

Ηπειρωτικός Αγών - Κώστας Σακκάς, Ρήγας Τσακίρης, Καλλιόπη Στάρα, Νίκος Μπούκας και Στυλιανός Κανακάρης
εδώ

πλήρες σε μορφή pdf εδώ

Η φωτογραφία Ν.4: Πρώτη γιορτή πουλιών στην Παμβώτιδα το έτος 2002 (φωτ.: Σοφία Στάρα)

Πώς θα ξεφορτωθούμε τα σκουπίδια μας;

Ηπειρωτικός Αγων, Βαρβάρα Αγγέλη
εδώ

Οι επιστήμονες αποφάσισαν: η μέθοδος επεξεργασίας απορριμμάτων που πρέπει να ακολουθηθεί παράλληλα με τη δημιουργία Χώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) είναι η αναερόβια χώνευση με παραγωγή ενέργειας και κομπόστ.

Δεν είπαν ναι ούτε στην καύση ούτε στην πυρόλυση, οι οποίες μάλιστα κατέληξαν στις τελευταίες θέσεις πρόκρισης μεθόδων επεξεργασίας.

Οι φορείς της Ηπείρου όμως δεν αποφάσισαν.
Η καθοριστική συνεδρίαση της επιτροπής παρακολούθησης υλοποίησης του περιφερειακού σχεδιασμού για τα απορρίμματα θα γίνει την 1η Σεπτεμβρίου, αφού προηγηθεί δημόσια διαβούλευση. Μέχρι τις 30 Αυγούστου η μελέτη για την επιλογή της μεθόδου επεξεργασίας των σκουπιδιών, η οποία περιλαμβάνει επτά σενάρια, θα είναι αναρτημένη στον ιστότοπο της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής Περιφέρειας Ηπείρου (www.peproe.gr). (...)

Ο ΧΥΤΑ Ιωαννίνων μέχρι το τέλος του χρόνου θα ολοκληρωθεί και τα χρόνια θα αρχίσουν να «τρέχουν». Σε τρία χρόνια, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που υπάρχουν, ο ΧΥΤΑ στο Ελληνικό θα πρέπει να κλείσουν, και τα σκουπίδια θα πρέπει να πηγαίνουν στο εργοστάσιο επεξεργασίας και στον ΧΥΤΥ.

Οι τοξίνες «πνίγουν» δεκατρείς μεγάλες λίμνες

ΕΘΝΟΣ,
Οι τοξίνες «πνίγουν» δεκατρείς μεγάλες λίμνες

Τοξίνες που εγκυμονούν κινδύνους για τη δημόσια υγεία ανιχνεύει νέα μεγάλη έρευνα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στο νερό και τα ψάρια αρκετών λιμνών της Ελλάδας, όπως η λίμνη Καστοριάς, η Παμβώτιδα, η Μικρή Πρέσπα, η Δοϊράνη, η Ζάζαρη, η λίμνη Πετρών και η Κορώνεια.

Η πολύμηνη μελέτη (που δημοσιεύεται στο έγκριτο, διεθνές περιοδικό «Environmental Toxicology») έθεσε στο μικροσκόπιο τα χαρακτηριστικά 13 λιμνών της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας, εντοπίζοντας συγκεντρώσεις τοξινών που μπορεί να καταστούν επικίνδυνες για τον άνθρωπο κατά τη διάρκεια ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων στο νερό ή λόγω της κατανάλωσης ψαριών που ζουν στα επιβαρημένα υδατικά οικοσυστήματα.

Χαρακτηριστικό είναι πως στις λίμνες της Καστοριάς, της Παμβώτιδας, της Μικρής Πρέσπας και της Κορώνειας η συγκέντρωση τοξινών (μικροκυστινών) στη σάρκα των ψαριών που μελετήθηκαν ξεπερνούν την τιμή της επιτρεπόμενης συγκέντρωσης που μπορεί να λαμβάνεται καθημερινά από έναν ενήλικο χωρίς να υπάρχουν τοξικές επιδράσεις σε αυτόν, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας...

Η οικολογική κατάσταση των ελληνικών λιμνών, που αποτυπώνεται στη διδακτορική διατριβή της βιολόγου Θεοδότης Παπαδημητρίου, στο τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, είναι κάθε άλλο παρά ενθαρρυντική. Και στις 13 λίμνες που μελετήθηκαν, ανιχνεύθηκαν συγκεντρώσεις μικροκυστινών, τοξινών δηλαδή που παράγονται από φυτοπλαγκτονικούς οργανισμούς (κυανοβακτήρια), η παρουσία των οποίων είναι συνυφασμένη με το φαινόμενο του ευτροφισμού. Τα δείγματα συλλέχθηκαν το 2007.

Στην Κορώνεια εντοπίστηκαν οι υψηλότερες συγκεντρώσεις, ενώ υψηλές συγκεντρώσεις βρέθηκαν και στα νερά των λιμνών Καστοριάς και Παμβώτιδας, όπως επίσης στη Δοϊράνη, τη Μικρή Πρέσπα, τη λίμνη Πετρών και τη Ζάζαρη. Στον αντίποδα βρίσκονται οι λίμνες Χειμαδίτιδα, Κερκίνη, Λυσιμαχία, Τριχωνίδα και Βεγορίτιδα, ενώ οι χαμηλότερες συγκεντρώσεις μικροκυστινών εντοπίστηκαν στη Βόλβη.

Εκτός από την ποιότητα των υδάτων, η βιολόγος του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων εστίασε και στην ποσότητα τοξινών που περνούν στην τροφική αλυσίδα, μέσα από τα ψάρια του γλυκού νερού. Συγκεκριμένα, μελέτησε 10 αγριοκυπρίνους (ή πεταλούδες - Carassius gibelio) από κάθε λίμνη. Οπως διευκρινίζει η ίδια, επέλεξε αυτό το ψάρι, καθώς θεωρείται από τα πιο ανθεκτικά είδη, που μπορεί να επιβιώσει κάτω από εξαιρετικά ακραίες περιβαλλοντικές συνθήκες, είναι ευρέως διαδεδομένο απ’ την Ιαπωνία έως και την Ευρώπη, ενώ είναι το μοναδικό είδος που υπάρχει στο σύνολο των εσωτερικών ελληνικών υδάτων, γεγονός που το καθιστά οργανισμό - μέτρο σύγκρισης.

Συσσώρευση
Αποδείχθηκε πως όλα τα ψάρια συσσωρεύουν ποσότητες μικροκυστινών κυρίως στο συκώτι, αλλά και σε άλλους εδώδιμους (σάρκα) και μη εδώδιμους (νεφρός, εντόσθια, εγκέφαλος) ιστούς τους. Οι τοξίνες συσσωρεύονται στα ψάρια κυρίως διαμέσου της διατροφής τους και δευτερευόντως παθητικά, μέσα από τα βράγχιά τους. Στα ψάρια των λιμνών Κορώνεια, Καστοριά, Παμβώτιδα και Δοϊράνη εντοπίστηκαν οι υψηλότερες συγκεντρώσεις. Ακολουθούν οι αγριοκυπρίνοι από τις λίμνες Τριχωνίδα, Χειμαδίτιδα, Ζάζαρη, Μικρή Πρέσπα και Κερκίνη, ενώ οι χαμηλότερες συγκεντρώσεις εντοπίστηκαν στα ψάρια των λιμνών Βόλβη, Πετρών, Βεγορίτιδα και Λυσιμαχία.

«Καταδεικνύεται η εκτεταμένη παρουσία μικροκυστινών στα υδάτινα οικοσυστήματα της Ελλάδας», υπογραμμίζει η κ. Παπαδημητρίου, εξηγώντας πως «το μεσογειακό κλίμα ευνοεί την αύξησή τους. Οι συγκεντρώσεις που μετρήθηκαν στις ελληνικές λίμνες είναι παραπλήσιες με αυτές άλλων μεσογειακών περιοχών, όπως η Τουρκία και η Πορτογαλία, μικρότερες όμως από αυτές λιμνών της Αυστραλίας και της Βραζιλίας. Οσον αφορά τα ψάρια, συγκεντρώσεις μικροκυστινών έχουν μετρηθεί στη σάρκα διαφόρων ειδών σε λίμνες στην Κίνα, τη Νέα Ζηλανδία κ.α., αν και οι σχετικές μελέτες είναι ελάχιστες».

Διευκρινίζεται πως τα ψάρια που διηθούν το νερό, προκειμένου να συλλέξουν την τροφή τους (όπως ο αγριοκυπρίνος), διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να καταναλώσουν τοξικά κυανοβακτήρια, σε σχέση με άλλα είδη. Το ποσοστό της απορρόφησης μικροκυστινών επηρεάζεται από τη δομή και το μήκος του εντέρου των ψαριών. Η πέστροφα, που έχει μικρού μήκους έντερο, είναι λιγότερο ευαίσθητη στις μικροκυστίνες σε σύγκριση με τα κυπρινοειδή, όπως το Carassius gibelio.

Τι είναι οι μικροκυστίνες
Eίναι τοξίνες που παράγονται από τα κυανοβακτήρια, φυτοπλαγκτονικούς οργανισμούς που συναντώνται σε λίμνες, ποτάμια και θάλασσες. Τα επιβαρημένα με μικροκυστίνες υδάτινα συστήματα αποτελούν απειλητικά περιβάλλοντα με τοξική επίδραση για πολλούς οργανισμούς. Η υπέρμετρη αύξησή τους είναι στενά συνυφασμένη με τον ευτροφισμό, την υπερβ ολική δηλαδή παραγωγή φυτοπλαγκτού, που οφείλεται με τη σειρά της σε μεγάλο βαθμό στην αστικοποίηση και στις καλλιεργητικές τεχνικές, που συνεχώς αναπτύσσονται στον ελληνικό χώρο. Ανεπεξέργαστα αστικά λύματα, γεωργικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα, σκουπίδια από ανεξέλεγκτες χωματερές συμβάλλουν στον πολλαπλασιασμό των θρεπτικών αλάτων (άζωτο και φώσφορο) σε λίμνες και ποτάμια, με αποτέλεσμα τον ευτροφισμό τους.

Τι πρέπει να προσέχετε
Πηγή μολύνσεων τα νερά και τα ψάρια

Οπως αναφέρει η ερευνήτρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, η παρουσία μικροκυστινών στο νερό άρδευσης δημιουργεί πιθανούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία, μέσω και των αγροτικών προϊόντων που προορίζονται για κατανάλωση από ζώα και ανθρώπους.

Οι αγρότες, για παράδειγμα, εκτίθενται σε πιθανό κίνδυνο από την εισπνοή σταγονιδίων που περιέχουν τοξίνες κατά τη διάρκεια της άρδευσης ή μέσω της δερματικής επαφής με επιβαρημένο νερό.

Οσον αφορά το πόσιμο νερό, το ασφαλές όριο συγκέντρωσης που έχει θεσπίσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) είναι 1 μg/L μικροκυστινών. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων για τις λίμνες Δοϊράνη, Καστοριά, Κορώνεια, Παμβώτιδα, Πετρών και Ζάζαρη είναι πάνω από αυτή την ασφαλή τιμή.

Την ίδια στιγμή, πολλές λίμνες χρησιμοποιούνται για ψυχαγωγικούς σκοπούς. Για την κατηγορία αυτή ο ΠΟΥ έχει εκδώσει μία σειρά από σχετικές οδηγίες, κατηγοριοποιώντας τα ψυχαγωγικά νερά ως χαμηλού, ενδιάμεσου και υψηλού κινδύνου.

Οι συγκεντρώσεις στις λίμνες Χειμαδίτιδα, Κερκίνη, Λυσιμαχία, Τριχωνίδα, Βεγορίτιδα και Βόλβη δεν θέτουν κανένα κίνδυνο για δυσμενείς επιδράσεις στην υγεία.

Αντίθετα, στις λίμνες Δοϊράνη, Μικρή Πρέσπα, Πετρών και Ζάζαρη ενυπάρχει χαμηλός κίνδυνος, ενώ στις λίμνες Καστοριά, Κορώνεια και Παμβώτιδα μετρήθηκαν συγκεντρώσεις που θέτουν κίνδυνο για δυσμενείς επιδράσεις στην υγεία.

Ο αγριοκυπρίνος έχει μικρή εμπορική αξία στην Ελλάδα, αλλά θεωρείται μέρος της διατροφής πολλών χωρών της Ευρώπης.

Η κ. Παπαδημητρίου υπολόγισε την εκτιμώμενη ημερήσια ποσότητα μικροκυστινών που λαμβάνει ένας ενήλικος άνθρωπος βάρους 60 κιλών, μέσω της καθημερινής διατροφής του με 300 γραμμάρια μυϊκού ιστού ακριοκυπρίνου.

Στις λίμνες Καστοριάς, Παμβώτιδας, Κορώνειας και Μικρής Πρέσπας η συγκέντρωση τοξινών στα ψάρια ξεπερνά την ποσότητα που μπορεί να λαμβάνει καθημερινά ένας ενήλικος, χωρίς να κινδυνεύει με τοξικές επιδράσεις, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (0.04 μg/Kg βάρος σώματος/ημέρα).

«Είναι πιθανόν να υπάρξει σημαντική απειλή της ανθρώπινης υγείας εάν ένας ενήλικος άνθρωπος καταναλώνει καθημερινά 300 γραμμάρια αγριοκυπρίνου από τις παραπάνω λίμνες», υπογραμμίζει η ερευνήτρια προσθέτοντας πως «αν θεωρήσουμε την τιμή του Παγκόσμιου Οργανισμού ως συνιστώμενο όριο για έναν υγιή ενήλικο, τότε τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι είναι πιθανόν να βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο».

Στοιχεία
Οι επικίνδυνες και οι ακίνδυνες λίμνες

Στο κόκκινο:

* Κορώνεια: εντοπίστηκαν οι υψηλότερες συγκεντρώσεις μικροκυστινών. Την περίοδο 1985-1995 μετατράπηκε από εύτροφη σε υπερεύτροφη, ενώ έπεσε δραματικά η στάθμη του νερού. Το 2002 ξηράνθηκε και την περίοδο 2003-2004 χαρακτηρίζονταν από μη προβλέψιμες πληθυσμιακές εκρήξεις τοξικών φυτοπλαγκτονικών οργανισμών. Ακολούθησαν μαζικοί θάνατοι πουλιών και ψαριών.
* Λίμνη Καστοριάς: είναι μία αστική λίμνη που μέχρι το 1995 δέχονταν αστικά απόβλητα. Η άνθηση των κυανοβακτηρίων είναι συνηθισμένο φαινόμενο, ενώ οι μικροκυστίνες αποτελούν χαρακτηριστικό συστατικό του νερού της λίμνης. Για πρώτη φορά κυανοτοξίνες στη λίμνη, παρατηρήθηκαν το 1987.
* Παμβώτιδα: τις τρεις τελευταίες δεκαετίες το τροφικό της επίπεδο έχει αλλάξει λόγω της έντονης ανθρωπογενούς δραστηριότητας (άρδευση, απόθεση αστικών λυμάτων), αν και αποτελεί διεθνώς ένα πολύ σημαντικό οικοσύστημα με μεγάλη βιοποικιλότητα.

Στο πράσινο:

* Βόλβη: μαζί με την Τριχωνίδα καταγράφουν τις μικρότερες συγκεντρώσεις μικροκυστινών. Η μείωση, ωστόσο, των εισροών οδήγησε σε ανεπιθύμητη αύξηση των κυανοβακτηρίων.
* Τριχωνίδα: η μεγαλύτερη φυσική λίμνη στην Ελλάδα έχει μεγάλη οικολογική και οικονομική σημασία. Από το 2004 έχει μετρηθεί μικρός όγκος κυανοβακτηρίων.

Συγκεντρώσεις μικροκυστινών έχουν ανιχνευθεί σε ψάρια διαφόρων χωρών:

* Λίμνη Ammersee, Γερμανία - στο ψάρι Coregonus lavaretus L
* Λίμνη Jacarepagua, Βραζιλία - στο ψάρι Tilapia rendalli
* Δυτικός Κόλπος της Φινλανδίας - στο ψάρι Platichthys flesus
* Λίμνη Taihu, Κίνα - στο ψάρι Hypophthalmichthys molitrix
* Λίμνη Rotoiti, Νέα Ζηλανδία - στο ψάρι Oncorhynchus Mykiss

Η ΛΙΣΤΑ ΜΕ ΤΙΣ ΛΙΜΝΕΣ

* Τριχωνίδα
* Λυσιμαχία
* Παμβώτιδα
* Μικρή Πρέσπα
* Βεγορίτιδα
* Καστοριά
* Ζάζαρη
* Πετρών
* Χειμαδίτιδα
* Κορώνεια
* Βόλβη
* Δοϊράνη
* Τεχνητός ταμιευτήρας νερού Κερκίνης

ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΣΚΟΛΟΣ



ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
Ανάγκη η θωράκιση

Η παρουσία των μικροκυστινών στα υδάτινα οικοσυστήματα αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τους υδρόβιους οργανισμούς, όπως επίσης για τους καταναλωτές. Στις λίμνες και τα ποτάμια της Ελλάδας έχουν καταγραφεί περί τα 160 είδη ψαριών. Μεταξύ αυτών υπάρχουν πολλά σπάνια ή απειλούμενα με εξαφάνιση είδη, των οποίων ο πληθυσμός έχει μειωθεί πάρα πολύ. Στις περισσότερες των περιπτώσεων -αν όχι σε όλες- οι αιτίες για την υποβάθμιση του υδάτινου αυτού πλούτου είναι ανθρωπογενείς. Είναι επιτακτική ανάγκη η προστασία του υδάτινου δυναμικού της χώρας.

* Ιωάννης Λεονάρδος Αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων